Dostajesz umowę od niemieckiego pracodawcy i nagle widzisz 10 stron po niemiecku. Zero paniki - w tym artykule wyjaśniam co tam musi być, czego może brakować i gdzie czyhają pułapki.
Podstawy prawne - Nachweisgesetz
Niemieckie prawo pracy jest dość liberalne jeśli chodzi o formę umowy. Teoretycznie umowa ustna też jest ważna. Ale (i to jest duże "ale") - pracodawca musi przekazać Ci pisemne potwierdzenie warunków zatrudnienia. To wymóg Nachweisgesetz, czyli ustawy o obowiązku informacyjnym.
Od 2025 roku nastąpiła mała rewolucja - teraz dopuszczalna jest też forma tekstowa (email, PDF). Ale szczerze? 99% pracodawców nadal daje papierową umowę z podpisami. I dobrze, bo to jest Twój dowód na wszystko.
Kiedy musisz dostać warunki?
Dzień 1Podstawowe warunki (wynagrodzenie, czas pracy) musisz otrzymać najpóźniej pierwszego dnia pracy. Reszta może dojść w ciągu 7 dni.
Co musi zawierać niemiecka umowa o pracę?
Zgodnie z §2 Nachweisgesetz, pracodawca musi Ci przekazać pisemnie następujące informacje:
| Element | Co to oznacza |
|---|---|
| Name und Anschrift | Imię, nazwisko i adres obu stron |
| Beginn des Arbeitsverhältnisses | Data rozpoczęcia pracy |
| Arbeitsort | Miejsce wykonywania pracy |
| Tätigkeitsbeschreibung | Opis stanowiska i obowiązków |
| Arbeitsentgelt | Wynagrodzenie (brutto!) + składniki |
| Arbeitszeit | Wymiar czasu pracy (np. 40h/tydzień) |
| Urlaubsanspruch | Wymiar urlopu (min. 20 dni roboczych) |
| Kündigungsfristen | Okresy wypowiedzenia |
| Tarifvertrag | Info o układzie zbiorowym (jeśli obowiązuje) |
Terminy i formy umowy
Umowa może być zawarta na czas określony (befristet) lub nieokreślony (unbefristet). I tu ciekawostka - jeśli pracodawca chce Cię zatrudnić na czas określony, to musi być to zapisane pisemnie PRZED rozpoczęciem pracy.
Jeśli zaczniesz pracę bez pisemnej umowy terminowej, automatycznie masz umowę na czas nieokreślony. Tak stanowi §14 TzBfG (ustawa o pracy w niepełnym wymiarze i na czas określony). To akurat działa na Twoją korzyść.
Uwaga na Kettenbefristung!
Kettenbefristung to "łańcuch umów terminowych". Pracodawca może przedłużyć umowę terminową maksymalnie 3 razy w ciągu 2 lat. Po tym czasie musi Cię zatrudnić na stałe lub pożegnać. Pilnuj tego!
Okres próbny (Probezeit)
Okres próbny to standard w Niemczech. Może trwać maksymalnie 6 miesięcy. W tym czasie obowiązują skrócone okresy wypowiedzenia - tylko 2 tygodnie.
Po co to pracodawcy? Może Cię zwolnić szybciej, bez podawania przyczyny. Ale to działa w obie strony - Ty też możesz odejść z 2-tygodniowym wyprzedzeniem.
Na co uważać przed podpisaniem?
Przez lata widziałem setki umów. Oto gdzie najczęściej kryją się problemy:
1. Ausschlussklauseln (klauzule wygasania roszczeń)
To taki zapis, że musisz zgłosić roszczenia (np. o nadgodziny) w ciągu X miesięcy, bo inaczej przepadają. Standardowo 3 miesiące. Krócej = nieważne.
2. Überstundenregelung (nadgodziny)
Niektóre umowy mają zapis "nadgodziny są wliczone w wynagrodzenie". To może być OK jeśli dotyczy małej liczby godzin (do 10% czasu pracy), ale zapis "wszystkie nadgodziny wliczone" jest zazwyczaj nieważny.
3. Versetzungsklausel (klauzula przeniesienia)
Pracodawca może zastrzec prawo do przeniesienia Cię w inne miejsce. Sprawdź czy to dotyczy tego samego regionu czy całych Niemiec.
4. Nebentätigkeit (działalność dodatkowa)
Wiele umów wymaga zgłoszenia lub zgody na dodatkową pracę. Nie ignoruj tego - mogą Cię zwolnić za "podwójną robotę" bez zgody.
Checklist przed podpisaniem umowy
- Czy data rozpoczęcia się zgadza?
- Czy wynagrodzenie brutto jest takie jak ustalono?
- Czy wymiar urlopu to minimum 20 dni?
- Czy okres wypowiedzenia jest zgodny z prawem?
- Czy jest zapis o okresie próbnym i jak długim?
- Czy miejsce pracy jest określone?
- Czy rozumiesz zapisy o nadgodzinach?
- Czy klauzule wygasania mają min. 3 miesiące?
A co z językiem umowy?
Umowa powinna być po niemiecku. Możesz poprosić o tłumaczenie dla własnego zrozumienia, ale wersja niemiecka jest wiążąca prawnie. Jeśli pracodawca daje Ci umowę dwujęzyczną - super, ale sprawdź czy wersje się zgadzają.
Nie podpisuj czegoś, czego nie rozumiesz. Weź do domu, przetłumacz (Google Translate daje radę przy podstawach), zapytaj znajomego. Masz prawo się zastanowić.
Najczęściej zadawane pytania
Szukasz pracy z uczciwą umową?
Współpracujemy tylko ze sprawdzonymi pracodawcami. Pomożemy Ci zrozumieć warunki.
Zobacz aktualne ofertyPrzeczytaj również
